Het Leen, EekloStudie bosuitbreiding
bericht 14/07/2003

In het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV) en in het streekcharter Meetjesland, werd de optie genomen voor meer bos. In het verlengde daarvan deden de Vereniging voor Bos in Vlaanderen en het studiebureau Aeolus een onderzoek naar de mogelijkheden voor bosuitbreiding in het Meetjesland.
In constructief overleg met gemeenten en belangengroepen worden in de studie elf kerngebieden voorgedragen waar het wenselijk en haalbaar is om aan bosuitbreiding te doen.

In uitvoering van het RSV berekende de afdeling Bos en Groen van het Vlaamse Gewest dat in het Meetjesland 300 hectare bijkomend bos(uitbreidings)gebied dient te worden afgebakend (gewestplan) en 400 hectare effectieve bebossing uitgevoerd.
Het vooropgestelde tijdsbestek hiervoor is 2007. Beide doelstellingen overlappen elkaar: de effectieve bosuitbreiding zal zich dus deels in de vermelde 300 hectare gewestplanwijziging, deels in de bestaande groene gebieden bevinden.

Daarnaast werd ook in het streekcharter Meetjesland, dat tot stand kwam binnen het Streekplatform+ Meetjesland, de optie ingeschreven om de bestaande bossengordel te versterken. De realisatie ervan moet volgens de tekst van het streekcharter gezien worden op lange termijn, op basis van vrijwilligheid en met marktconforme vergoedingen voor de betrokken landbouwers.

Wenselijkheid en haalbaarheid onderzocht
De doelstelling van de studie bosuitbreiding was de gebieden af te bakenen die in aanmerking komen voor bosuitbreiding.
Hierbij werd prioritair gestreefd naar het realiseren van grotere entiteiten, nl. bossen van minimum 50 hectare oppervlakte, het bestaand bos inbegrepen. Zowel ecologisch als recreatief is dit het meest wenselijk.

In een eerste fase werden aandachtsgebieden afgebakend (in totaal 10.000 ha). Binnen de aandachtsgebieden werden vervolgens elf kleinere kerngebieden afgelijnd (2500 ha).
In deze gebieden werd op perceelsniveau de wenselijkheid (ecologisch, recreatief en landschappelijk) onderzocht en de haalbaarheid, zowel planologisch als naar landbouweffecten.
Deze analyses leidden tot 1000 ha waar zowel de wenselijkheid tot bebossing als de haalbaarheid groter was dan het gemiddelde (zie tabel volgende baldzijde).

Overeenkomstig het RSV, is het de bedoeling om hiervan 400 ha effectief te bebossen.
Een deel van deze nagestreefde bebossingen kan uitgevoerd worden in reeds bestaande groene bestemmingen, voor een ander deel zijn bestemmingswijzigingen aangewezen.

Belangrijk voorbehoud: in de studie worden voorstellen gedaan tot bestemmingswijziging (zie tabel: 42,8ha bosgebied, 297,4 ha bosuitbreidingsgebied). De effectieve bestemmingswijziging gebeurt in een later stadium op initiatief van de afdeling Ruimtelijke Planning van de Vlaamse administratie.
De afdeling Bos en Groen zal aan haar collega’s vragen de studie als uitgangspunt te gebruiken voor de opmaak van ruimtelijke uitvoeringsplannen, maar in welke mate de voorstellen uit de studie integraal zullen worden overgenomen, valt nog af te wachten.

Bosuitbreidingsobjectieven per kerngebied
Kerngebied Totale oppervlakte Wenselijkheid en haalbaarheid groter dan gemiddeld Bosuitbreidings-
prioriteit
Voorstel streefoppervlakte effectieve bosuitbreiding Voorstel bestemmingswijziging
Bosgebied (ha) Bosuitbreidings
gebied (ha)
Heihoek 43,2 30 Hoog 30 - 7,1
Burggravenstroom 122,7 51,9 Matig 20 - 19,6
Scheutbos 248,7 120,3 Hoog 75 42,8 81,9
Eeklo's Leiken 200,6 138,6 Matig 40 - 35,4
De Stuiver 126,9 63,6 Laag 30 - 40,8
Keigat 123,1 38,3 Laag 10 - 0
Onderdale-Kleitgoed 262,8 97,6 Laag 30 - 0
Burkel 248,6 93,2 Hoog 60 - 34,3
Schuurlo-Sint-Pietersveld 429,2 139,4 Laag 15 - 0
Hooggoed-Schoonberg-Hageland 308,8 142,9 Laag 40 - 31,5
Markette 381,2 104 Hoog 50 - 46,8
Totaal 2495,8 1.019,8 400 42,8 297,4

BRON: BOSUITBREIDINGSSTUDIE MEETJESLAND, JULI 2003

Overleg met betrokken belangengroepen
Gedurende het hele verloop van deze studie is er gestreefd naar een open en constructieve dialoog met de betrokken belangengroepen, in de eerste plaats door regelmatige consultatie met een begeleidingsgroep. Hierin zetelen vertegenwoordigers van de landbouwsector en de natuursector in het Meetjesland, het Regionaal Landschap Meetjesland, de Bosgroep Zandrug Maldegem-Stekene, de opdrachtgevers van de studie, de bevoegde administraties en de betrokken gemeentes.

Verder verloop
De opdrachtgevers voor de studie zullen met de resultaten nu verder aan de slag gaan:

  • De provincie Oost-Vlaanderen wil ze gebruiken voor haar visievorming op ecologische structuren van bovengemeentelijk belang en de uitbouw van het Leen;
  • De Vlaamse Gemeenschap, afdeling Bos en Groen zal:
    • De voorstellen tot bestemmingswijziging overmaken aan de afdeling Ruimtelijke Planning (die de ruimtelijke uitvoeringsplannen opmaakt);
    • Starten met de aankoop van gronden voor bebossing in volgende prioritaire zones:
      1. Lembeekse bossen (kerngebieden Heihoek, Burggravenstroom, Scheutbos)
      2. Markettebossen
      3. Drongengoed (kerngebieden Burkel en Onderdale-Kleitgoed)
      4. Hooggoed – Schoonberg – Hageland
  • Het Streekplatform+ Meetjesland wil de resultaten confronteren met andere sectorvisies (bv. landbouw) en gebruiken voor haar langetermijnvisie op de open ruimte in het Meetjesland.

Meer info:

  • Bert De Somviele, Vereniging voor Bos in Vlaanderen, Geraardsbergse Steenweg 267, 9090 Gontrode-Melle, tel: 09/264.90.49, Bert.Desomviele@vbv.be
  • Theo Vitse, Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap - afdeling Bos en Groen, Zandstraat 255 bus 3, 8200 Brugge – St. Andries, tel. 050/45.41.58, theophile.vitse@lin.vlaanderen.be

Samenvatting van de studie bosuitbreiding Meetjesland, eindrapport met bijlagen zijn te raadplegen op http://members.lycos.nl/bosstudie/