Leader+ Meetjesland denkt na over dorpsdynamieken

Donderdag 30 maart 2006 was er een 4de promotoren-bijeenkomst van LEADER+ Meetjesland.
Leader+Meetjesland telt in totaal 24 projecten. Er werd die avond ingezoomd op de 4 dorpsprojecten. Ze brengen allen een sociale en culturele dynamiek op gang, maar de economische dynamieken, zijn uit ervaring het moeilijkst op gang te brengen. Op dit laatste werd dieper ingegaan. 3 dorpsprojecten deden hun verhaal en een 20-tal mensen kwamen luisteren.

De 4 dorpsprojecten,

  • Cultuurhistorische activiteiten in Middelburg;
  • Ondeugend Sente;
  • Garnaal maakt dat vissersdorp niet wil uitsterven;
  • Meetjeslandse kunst- en poëzieroute

bieden heelwat weerwerk aan de afbouw van het sociaal weefsel. Door het verleden van het dorp, de lokale producten, het landschap of herkenbare culturele elementen aan te grijpen willen ze het sociaal contact stimuleren. Geven ze ook nieuwe economische impulsen aan het dorp? Zo ja, zijn die duurzaam?

Vier dorpsprojecten

'Garnaal maakt dat een vissersdorp niet wil uitsterven' werkt aan de vernieuwing van de vzw BOU8. Ze willen de visserstraditie voort laten leven en de rijke historiek van het dorp in de kijker zetten. Daartoe willen ze de jaarlijkse stoet die wat oubollig was geworden, nieuw leven inblazen. Ze lanceerden ook een garnalenbier. De realisatie van een openluchtspektakel in 2006 op het dorpsplein moet de apotheose van het Leader+ project zijn, maar zeker geen einde.

'Ondeugend Sente' beroept zich op zijn roemrucht verleden om de dorpsidentiteit uit te dragen en te versterken. Merkwaardige streekfiguren, zoals 'durvers', 'sloebers' en 'schavuiten' uit vervlogen tijde, met figuren als Reynaert de vos, beruchte gezagsdragers en smokkelaars met hun ondeugende verdiensten. In allerlei evenementen krijgen ze de aandacht. Alle socio-culturele verenigingen van Sint-Laureins en deelgemeenten kunnen een eigen initiatief uitwerken onder de noemer van het Leader+-project. 'De Reynaert fietsroute' werd reeds plechtig ingereden, jaarlijks is er een grote stoet met een centraal thema. Volksverhalen, diverse jongerenactiviteiten, toneel…Vorig jaar was er een eerste 'Nacht van Ondeugend Sente', waarop heelwat mensen aanwezig waren. Er werd eveneens een bier gelanceerd, de 'Sentse Schavuit'. Een ondeugend beeldje werd gemaakt waarvan de gietvorm eventueel kan dienen voor de aanmaak van een nieuw lokaal product (bijv. iets in chocolade).

De 'Meetjeslandse kunst- en poëzieroute' is een project van het Open Monumentencomité Kaprijke en nu ook Comeet. Zij focussen zich op het onderwerp Meetjeslandse taalminnaars en de Vlaamse taal. Binnen Leader+ worden 3 beelden gerealiseerd van Victor de Lille, Hieronymus Lauwerijn en Basiel De Craene. Na Leader+zal de route nog vervolledigd worden met andere beelden.
De gemeenten waar de beelden worden geplaatst en organisaties als Toerisme Meetjesland, Plattelandscentrum en RLM, zullen verder nauw betrokken worden bij het tot stand komen van de route.

 

Vragen van de avond

Er werd een antwoord gezocht op 2 vragen.
Eerst formuleerden de promotoren en/of medewerkers van de dorpsprojecten hun antwoord . Dan was het aan Karel Lhermitte voor een reflectie en de plaatsing in een ruimer kader.

Welke economische impulsen kan men naast de culturele d.m.v. deze projecten aan de dorpen geven?

'Garnaal maakt dat een vissersdorp niet wil uitsterven' zien de mogelijke economische effecten zeer bescheiden in. Er is wel 1-dagtoerisme van mensen die ook Breskens, Philippine bezoeken. In de toekomst zal het nieuwe garnalenbier en het bijpassend glas zal als pakketje te koop worden aangeboden. De jongeren zijn opnieuw enthousiast om mee te werken in de vereniging.
Ze dromen ook nog in Boekhoute, het ultieme dat ze ooit terug een haven krijgen. Dit zou op toerismegebied een enorme impuls geven.
In alles willen ze blijvend aandacht hebben voor authenticiteit. De lokale bewoner moet blijvend tevreden zijn te wonen in Boekhoute. Best wordt alles heel lokaal en kleinschalig gehouden, met in de toekomst de droom van leefbaar restaurant in het dorp

 

 

 

 

'Ondeugend Sente' ziet als economische effecten niet direct extra tewerkstelling. Wel enkele succesvolle nieuwe lokale producten zoals het nieuwe bier, en een creatie op basis van de gietvorm van het beeldje voor iets ondeugend lekkers.
Ook merken ze een grote nieuwsgierigheid van de mensen, zo zijn de droppings een groot succes. In de nabije toekomst is er ook het vernieuwde Provinciaal centrum 'De Boerekreek', die een sterke economische impuls kan zijn voor extra tewerkstelling in de streek.

De 'Meetjeslandse kunst- en poëzieroute' ziet een potentieel aandeel in het kusttoerisme, mensen die de zee even beu zijn trekken voor een dagje naar het binnenland. Waarom niet voor een kunstroute? Daarbij zal wel het nodig zijn voldoende gastronomische voorzieningen te hebben om de toeristen op te vangen. Gemeenten moeten zich daar ook bewust zijn en dit stimuleren.

REFLECTIE: Karel Lhermitte startte met de beeldende uitspraak "Wie een boot wil bouwen, moet dromen van de zee".
Staar je niet blind op de rechtstreekse economische effecten. Als je kijkt naar de sociaal-economische effecten wil kijken, moet je de som maken van zowel de rechtstreekse als lange termijn effecten. Te vaak wordt enkel naar de rechtstreekse effecten gekeken (bijv. de uitgaven van de 1-dagtoerist). De onrechtstreekse, zoals de belevingswaarde, zijn weliswaar moeilijk te meten, maar zeker even of zoniet nog belangrijker.
Doch sinds een aantal jaar probeert men deze kwalitatieve methode meer en meer toe te passen. Ook de verervingwaarde, nl. wat is er nog voor de volgende generatie, is een belangrijke factor. Tel in de dorpsverhalen de belevingswaarde mee en heb geduld, zeker bij dorpsprojecten rond cultuur.
We moeten oplettend zijn met de EU-boekhoudermentaliteit; als je van 0 naar 1 gaat, is het gelijk aan van 9 naar 10 gaan. Bij beide ga je 1 omhoog. Er is nochtans een groot verschil als je van niets naar iets gaat. Een juiste interpretatie is belangrijk!
Het is fantastisch dat mensen van ter plaatse gaan zoeken naar een nieuwe economie en zij kunnen mits goede begeleiding een serieuze vooruitgang boeken nu en in de toekomst.

De economische effecten kunnen duurzaam zijn of voorbijgaand, klein of groot. Welke factoren maken het verschil?

'Garnaal maakt dat een vissersdorp niet wil uitsterven' spreekt over het belang van de betrokkenheid van de bevolking zelf. Zo zijn er regelmatig vergaderingen waarop de mensen van het dorp worden uitgenodigd. Ook het blijvend stimuleren van de aanwezigheid van kleine zelfstandigen. Je moet de mensen meekrijgen en ze ook in dezelfde richting kunnen doen kijken.

'Ondeugend Sente' benadrukt een ruim draagvlak om de identiteit blijvend te versterken.

De 'Meetjeslandse kunst- en poëzieroute' spreekt over de nodige schokeffecten en het linken aan andere projecten om die duurzaamheid te verzekeren.

REFLECTIE Karel Lhermitte: bij gebiedsontwikkeling is het belangrijk iets te beginnen en jezelf telkens te corrigeren. Een goede coördinatie, motivatie en een ruime gebiedsregie zijn levensbelangrijk. Het is vaak nodig zichzelf opnieuw te ontdekken, uit te vinden en zo de gemeenschap opnieuw in gang te krijgen.
Creativiteit losweken en mensen doen nadenken over hun streek is al een grote stap.
Cultuur is daarbij een belangrijk aangrijpingspunt om nieuwe processen op gang te brengen.
Evoluties gebeuren niet spontaan, soms heb je schokeffecten nodig. Maar economische ontwikkeling daarentegen vraagt tijd, het is een proces.

Kortom, er is met de projecten reeds heelwat losgeweekt en in gang gezet. Maar de volgende factoren blijven belangrijk:

  • goede sturing, drijvende krachten, creatieve en ambitieuze mensen
  • betrokkenheid van de bevolking
  • het in de kijker zetten van thema's, zorgen voor schokeffecten
  • het samenwerken, lobbyen en linken van verschillende initiatieven
  • veel geduld met een factor geluk.
    Mits dit alles zullen de dorpsprojecten zeker een meerwaarde zijn voor de streek!